La Lembah Manah Gibran Rakabuming Harapan Ilmu Laku Rendah Hati

Adhuh segere banyune ing sendhang. ilang kesele wis mari le mriyabg. banyune bening nyegerake ati.
ayo sing eling mring tindak kang suci.

Lagu Serayu bernada laras pelog nem begitu populer di kawasan Wonosobo, Banjarnegara, Purbalingga, Kebumen, Banyumas, Cilacap. Nadanya lincah, merdu, meriah. Ditambah dengan pesan moral, agar seseorang menjaga etika, sopan santun, tata krama, tata susila.

Nilai kebangsaan diajarkan Kanjeng Ratu Mas Balitar. Beliau garwa permaisuri Sinuwun Paku Buwana I, raja Mataram yang beribukota di Kartasura tahun 1708 – 1719. Selama mendampingi pimpinan negara, Ratu Mas Balitar mengajari sikap rela berkorban demi nusa bangsa. Lewat tembang gula klapa, putri Bupati Madiun Pangeran Rangga Juminah. Lagu gula klapa menggugah semangat bela negara.

Gula klapa

Gula klapa abang putih sang Dwi Warna. gula klapa iku minangka pratandha. sagung warga nusa bangsa.
tunggal cipta tunggal sedya. budi luhur kulinakna. watak asor singkirana.

Anjuran untuk bersikap andhap asor, lembah manah, rendah hati menjadi tema sentral. Setiap pagelaran wayang purwa di Madiun, Ngawi, Magetan, Ponorogo, Nganjuk selalu ada sindhenan lagu gula klapa berkumandang. Juga pakeliran di Kediri tahun 1714 digarap lagu gula klapa yang cukup meriah gagah indah.

Nut ing jaman kelakone. Warisan keutamaan yang bersumber dari ajaran nenek moyang perlu dilestarikan. Pantas sekali Ki Nartosabdo mengarang ladrang Nuswantoro. Isinya tentang sikap lembah manah yang berhubungan dengan nilai kebangsaan.

Ladrang Nuswantoro

Wus mesthine ca pantesa padha.
hangrungkebi ca laku darma. bekti sungkem mring nusa bangsa. tunggal cipta tunggal sedya.
wong sak negara.

Belah mega mendhung tumiyung
mugi mugi antuka pepadhang. Ing nuswantoro kalis rubeda.
kamardikengrat luhur tata raharja

Ing nuswantoro kasub. Panjang dawa werdinipun.
benawi ing kerengipun. aben cukit tritis tepung.

Kasusra ngedeni bumi. punjung luhur ing negari.
nengenaken sabin sabin. Loh subur taneman luwih.

Panjang punjung tasik arga. pasir yaiku samudra.
gemah kebegan nangkoda. Jinawi murah tinumbas

Gemah ripah loh jinawi. wukir gunung amastani. ripah janma manca negari.
karta sagung among tani.

Karta tata tur raharja. pasir amengku bandaran.
keh kang samya ngungsi. gesang
miwah janma ing pradesan.

Luhur tan ana ngungkuli. wukir ngungkuraken ardi.
jejel riyel angebegi.
angon-angon kebo sapi.

Kesenian ternyata memuat nilai kebangsaan. Turun temurun kejayaan bangsa dilukiskan dengan megah mewah. Pak Jokowi Bu Iriana menganjurkan kepada Mas Gibran Rakabuming Raka dan Mbak Selvi Ananda. Untuk terus menerapkan ajaran leluhur. Untuk itulah tepat sekali nama La Lembah Manah. Dengan disengkuyung mbak Kahiyang Ayu, Mas Bobby Nasution dan Mas Kaesang Pengarep La Lembah Manah tampak merak ati.

Murih supeketing kekadangan. Saudara lainnya yakni Jan Ethes Srinarendra, Sedah Mirah Nasution, Panembahan Al Nahyan bergembira ria di kota Surakarta. Mereka dibekali dengan budi pekerti dan sikap rendah hati.

(M-01)

BAGIKAN KE :