Sejarah Kabupaten Bandung

Dalam perjalanannya kerajaan Pajajaran berganti nama menjadi kerajaan Sumedang Larang pada tahun 1580. Rajanya bernama Kanjeng Sinuwun Prabu Geusan Ulun. Pemimpin kerajaan Sumedang Larang ini bersahabat erat dengan Panembahan Senopati raja Mataram yang memiliki istri Kanjeng Ratu Kidul. Penguasa Laut Selatan ini membantu kerajaan Sumedang Larang.

Hubungan kerajaan Mataram dengan kerajaan Sumedang Larang berjalan sangat harmonis. Pada tahun 1620 Sul-tan Agung berkunjung ke Sumedang Larang. Kedatangan raja Mataram disambut hangat oleh Prabu Suriadiwangsa, pimpinan Sumedang Larang. Sultan Agung memberi gelar Raden Suriadiwangsa dengan sebutan Pangeran Rangga Kusuma-dinata. Pada tahun 1624 Pangeran Rangga Kusumadinata berkunjung ke Sampang Madura.

Pada tahun 1632 Priangan Bandung dipimpin oleh Pangeran Dipati Rangga Gede. Pelantikan Bupati Bandung pada tanggal 20 April 1632, melanjutkan tradisi luhur yang diwariskan oleh Prabu Siliwangi. Hari bersejarah ini juga bersamaan dengan ulang tahun kabupaten Bandung, kabupaten Parakan Muncang dan kabupaten Sukapura.

Kabupaten Bandung pada tahun 1641 dipimpin oleh Tumenggung Wira Angu-angun. Beliau menjabat Bupati Ban-dung tahun 1641 – 1681. Penggantinya bernama Tumenggung Ardi Kusumah tahun 1681 – 1704. Beliau bersahabat erat dengan Sinuwun Amangkurat Amral yang menjadi raja Mataram Kartasura. Raden Ardinata menjabat Bupati Ban-dung tahun 1704 – 1747. Lantas dilanjutkan oleh Adipati Ha-tapraja tahun 1707 – 1763. Pangeran Anggadireja menjabat Bupati tahun 1763 – 1794. Selanjutnya para penguasa Bandung menjalin kekerabatan dengan kerajaan Mataram. Bandung bertambah jaya, makmur dan tersohor.

C. Para Bupati Bandung Mengabdi Demi Kemuliaan Warga Pasundan
1. Tumenggung Wiraangunangun 1632 – 1681
2. Tumenggung Ardikusumah 1681 – 1704
3. Tumenggung Anggadireja I 1704 – 1747
4. Tumenggung Anggadireja II 1747 – 1763
5. R. Wiranatakusumah I 1769 – 1794
6. RA. Wiranatakusumah II 1794 – 1829
7. R. Wiranatakusumah III 1829 – 1846
8. R. Wiranatakusumah IV 1846 – 1874
9. R.A Kusumahdilaga 1874 – 1893
10. R.A.A Martanegara 1893 – 1918
11. R.H.A.A Wiranatakusumah V 1920 – 1931
12. R.T Hasan Sumadipraja 1931 – 1935
13. R.H.A.A Wiranatakusumah V 1935 – 1945
14. R.T.E Suriaputra 1945 – 1947
15. R.T.M Wiranatakusumah VI 1947 – 1956
16. R. Apandi Wiradiputra 1956 – 1957
17. R. Godjali Gandawidura 1957 – 1960
18. R. Memed Ardiwilagaa B.A. 1960 – 1967
19. Masturi 1967 – 1969
20. R.H Lily Sumantri 1969 – 1975
21. Sani Lupias Abdurachman 1980 – 1985
22. Cherman Effendi 1985 – 1990
23. H.U. Hatta Djatipermanaa, S.Ip 1990 – 2000
24. H. Obar Sobarna S.Ip 2000 – 2010
25. H. Dadang M. Nasser 2010 – 2015
26. Perry Suparman (Penjabat) 2015 – 2016
27. H. Dadang M. Nasser 2016 – 2021

Perjuangan para Bupati Bandung penuh dengan nilai keutamaan, kebajikan dan keteladanan. Mereka adalah pemimpin tangguh, utuh, sepuh, berpengaruh. Gagasan Prabu Siliwangi menjadi inspirasi mereka untuk menjalankan pengabdian. Kerajaan Pajajaran memberi bukti nyata atas keberhasilan masa silam.

Keunggulan Bupati Ardi Kusumah terletak pada kemampuan membuat tata kota. Pada tahun 1683 diundang Sinuwun Amangkurat Amral untuk menata pertamanan di Kartasura. Bupati Bandung ini punya selera estetika yang sangat tinggi. Perpaduan pepohonan dan bentuk bangunan terlihat asri berkat sentuhan tangan Tumenggung Ardi Kusumah.

Kanjeng Ratu Mas Balitar pada tahun 1716 menye-lenggarakan pelatihan menyusun tareh Nabi. Bupati Bandung Tumenggung Angga Direja I mengirim siswa-siswi untuk belajar sastra budaya di Kartasura. Program ini berlanjut pada tahun 1805 ketika Raden Ajeng Sukaptinah mengadakan kursus serat Wulangreh. Sedang para ibu-ibu dari Bandung diundang ke Laweyan untuk belajar batik motif sidomukti, parang dan truntum.

Raden Wirana Kusumah IV pada tahun 1870 diundang ke Madiun. Beliau turut mendukung pembangunan rel kereta api di seluruh tanah Jawa. Para kepala daerah berkumpul untuk membahas sistem transportasi massal yang mudah dan murah. Adipati Martanagara pada tahun 1912 diberi kesempatan untuk mengikuti pelatihan manajemen perkebunan di daerah Kembang Semarang dan Ampel Boyolali. Rom-bongan Bandung mendapat pengetahuan tentang budidaya kopi.

Bupati Bandung, Raden Tumenggung Hasan Sumadipraja pada tahun 1932 mengikuti pelatihan manajemen industri logam di Bekonang. Kegiatan ini atas undangan Sinuwun Paku Buwana X, raja Karaton Surakarta Hadiningrat. Kegiatan ini dalam rangka memperluas lapangan kerja. Para pemuda Bandung yang punya bakat dalam bidang pembuatan musik gamelan mendapat kesempatan untuk mengembangkan diri. Kelak mereka dapat hidup mandiri dengan membuka lapangan kerja.

Berbahagialah warga kabupaten Bandung yang memiliki sejarah gemilang. Dengan belajar kehidupan masa lampau, masyarakat Bandung siap menata masa depan yang lebih cemerlang. Cita-cita mulia ini diperjuangkan terus, sehingga kemuliaan menjadi kenyataan. Masa depan bagi masyarakat Bandung selalu bersinar terang benderang.

D. Babad Sangkuriang

Carios para sepuh baheula, dina leureung Banjar aya sahiji bagong putih, gawena ngan tatapa bae sarta tatapana geus leuwih puluh-puluh tahun. Ari anu ditapaanku manehna, hayang boga anak awewe sarta bangsa manusia. Tapi da tunggal mahlukna sarta damelna, sanajan bagong ku kersa Maha Suci nya dipasihan bae.
Dina hiji waktu bagong putih nyaba ka hiji tegalan deukeut kana wahangan Citanduy sarta niat buka ku hayang cai. Barang datang ka dinya, manggih sahiji batok balokan, hartina dewegan kalapa urut nu meulah sarta loba pisan. Ari eta balok-balokan asalna urut nu moro uncal ka dinya. Ari eta hiji balokan urut tuang Kangjeng Prabu Ratu Galuh serta tuluy bae Kangjeng Ratu Galuh kahampangan, caina ngempelang dina eta balokan. Ari geus marulih kapanggih ku bagong putih. Tina hayang nginum bagong putih leguk bae diinum. Ari geus nginum langkung-langkung nyaliarana kana awak bagong putih, kawas nu ngandeg reuneuh bae. Eta tegalan ayeuna geus jadi lembur sarta disebutna kampung balokang ku anu ayeuna.

Ayeuna bagong putih mulang bae ti Balokang sarta geus datang harita ka imahna. Ari geus lila-lila reuneuhna beuki gede bae. Ana gubrag orokna jelema sarta awewe geulis. Langkung-langkung bagong putih atoheunana, anakna diciuman, digalentor bari disusuan.

Cek hiji carios tuluy aya anu ngajenenganan, disebutna Nyai Dayang Sumbi atawa Nyai Rarasati. Ari geus gede dikukutna Nyai Dayang Sumbi ku bagong putih geus aya sapuluh taunna, pok nanyakeun bapa, “Ibu ari bapa kuring saha? Atawa jalma cara kuring atawa bagong saperti ibu?” “Euh, nyai anu geulis anak ibu, si nyai hanteu boga bapa. Mun enya mah, si nyai boga bapa meureun aya di dieu.” Lajeng walon Nyai Dayang Sumbi, “Euh, mustahil ibu, sakabeh makhluk ge pada boga bapa, bangsal jalma mah a’awa sato hewan, anging bangsa kakaian anu henteu aya bapana.”

(LM-01)

BAGIKAN KE :

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *